Na 7 jaar restauratie is de Sint-Jacobskerk opnieuw volledig toegankelijk
ANTWERPEN – De Sint-Jacobskerk in het hart van Antwerpen ligt enigszins ingesloten. Misschien is dat de reden waarom ze bij het brede publiek niet zo bekend is. Toch vertelt deze kerk “Het Verhaal van Antwerpen en Vlaanderen”. Ze staat bekend als vertrekpunt van de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela en herbergt de grafkelder van de Antwerpse barokschilder P.P. Rubens. De kerk heeft ook een indrukwekkende collectie schilderijen, grafmonumenten en historisch kerkmeubilair. Deze kerk vormt een uitzonderlijk geheel van kunst en cultuurhistorie. Ze heeft een bijzondere plaats binnen het verhaal van de stad Antwerpen. (dixit burgemeester Els van Doesburg N-VA).
De restauratie
Om het erfgoed in ere te herstellen was een grondige restauratie noodzakelijk. Een restauratie vol passie, soms zelfs met minutieuze precisie. Men begon in 2019 en om de impact op de bezoekers te beperken, verliepen de werken in twee fasen. Eerst werd de westzijde met het schip en de zijbeuken aangepakt, waarna de oostzijde volgde, met onder andere het hoogkoor en de beroemde grafkapel van Rubens. De uitgebreide bouwkundige werkzaamheden namen zeven jaar in beslag.
De Rubenskapel werd onder handen genomen door het KIK (Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium). Het centrale altaarschilderij “Madonna met Kind, omringd door heiligen” werd samen met het altaar, het epitaaf en beide grafmonumenten in ere hersteld.
Ook de volgende items kregen een grondige restauratie:
De gevels en daken, de glas-in-loodramen, het dakgebinte van de zolders, beide orgels en de klokkenstoel. Ook vonden er herstelwerkzaamheden inclusief pleister- en schilderwerk plaats aan de binnenkant van de muren en gewelven. Een aantal bijzondere muurschilderingen werden blootgelegd en gerestaureerd. Daarnaast werden de bijgebouwen aangepakt. Tot slot werden meerdere kunstwerken en objecten die in slechte staat verkeerden, waaronder verschillende schilderijen en een offerblok, aanvullend gerestaureerd door restauratiespecialisten van de stad Antwerpen.
Vervolg en toekomst
Tot eind 2028 zullen er middelgrote en kleinere restauratiewerken plaatsvinden. De kerk is nu klaar voor de toekomst en opent vanaf 15 mei weer haar deuren voor bezoekers. Ze wordt een levendig gebedshuis, erfgoedmonument en culturele ontmoetingsplaats. De eucharistie, sacramenten en gebedsmomenten blijven een kernfunctie.
De officiële opening vond plaats in aanwezigheid van Ben Weyts, Vlaams Minister van Onroerend Erfgoed, burgemeester Els van Doesburg en Stijn De Rooster, schepen voor erediensten.
Tekst: Gust Charrin
Foto’s: Ronny MULLENS
