De Liereman in de steigers. Rode Goor als eerste aan de beurt
OUD TURNHOUT/ARENDONK – In de tweede helft van 2025 zijn de natuurherstelwerken in het Rode Goor van start gegaan. Deze ingreep maakt deel uit van het natuurinrichtingsproject ‘De Liereman’, gecoördineerd door de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) in samenwerking met Natuurpunt, het Agentschap voor Natuur en Bos, de gemeenten Oud-Turnhout en Arendonk en de provincie Antwerpen.
Het Rode Goor is een historisch nat gebied dat zich ooit uitstrekte tot in de woonwijk De Lint. Dat in ere herstellen is niet meer wenselijk, maar het gebied wordt nu ecologisch hersteld op enkele gronden van Natuurpunt. Dit houdt voornamelijk in dat er ingezet wordt op vernatting en landschapsherstel.
Door vernatting wapenen we het gebied beter tegen het veranderende klimaat. Droogte wordt tegengegaan doordat water veel langer in het gebied wordt vastgehouden. Bij piekperiodes van neerslag is dit ook nuttig om wateroverlast stroomafwaarts te beperken. Het creëert een omgeving waar ook veel specifieke soorten, zoals het porseleinhoen, zich kunnen thuisvoelen.
Het landschapsherstel draagt ook bij aan een versterkte biodiversiteit. Dennenaanplant en moerasbossen werden in een eerste fase gerooid. Dit maakt de weg vrij voor ingrijpende grondwerken om het oorspronkelijke reliëf en het moeraslandschap te herstellen. Fosfaatrijke landbouwgronden worden hierbij afgegraven en waar mogelijk lokaal verwerkt op andere landbouwgronden.
Het komt de waterkwaliteit en -kwantiteit ten goede, wat op zijn beurt geschikte leefomstandigheden creëert voor tal van planten en dieren die gedijen in dergelijke moeraslandschappen. Vogels zoals de kleine karekiet en de blauwborst hebben nood aan dit soort habitat, en misschien landt er in de toekomst wel een zwarte ooievaar op doortrek.
Een onverhard wandelpad en observatiehut – locatie nog te bepalen op basis van de resultaten van het natuurherstel – zullen de natuurbeleving in en rond het Rode Goor alleen maar doen toenemen.
De werken kaderen binnen een breder plan voor het 2.000 hectare grote gebied van De Liereman en omgeving, waarin ook waterconservering en hydrologische isolatie centraal staan. De uitvoering verloopt gefaseerd, met het Rode Goor als een van de eerste deelprojecten.
“De Liereman is een belangrijk gebied in de Kempen, in Vlaanderen. We moeten dat gebied wapenen voor de toekomst, en daar starten we vandaag mee. Water is daarbij een zeer belangrijke factor, net zoals in de meeste delen van Vlaanderen. En vandaag is nog maar de start van een hele serie natuurherstelmaatregelen die de komende jaren volgen. Ik keurde recent een besluit goed om voedselrijk water niet langer meer in het natuurgebied te laten stromen. Het draagt allemaal bij aan de toekomstige kracht van dit natuurgebied. Tegelijk hebben mijn administraties hier ook gezocht naar oplossingen die de landbouw rond het gebied leefbaar kunnen houden. Ik steek ze dus graag vandaag een hart onder de riem en ben benieuwd naar wat de inrichtingswerken allemaal gaan opleveren.” – Jo Brouns (CD&V), Vlaams minister van Omgeving en Landbouw
De Liereman was al een populair wandelgebied voor wie op zoek is naar rust en natuur en zal dat des te meer zijn na de werken. Het bezoekerscentrum van Natuurpunt krijgt voor de gelegenheid ook een tweede informatiehub in het gebied. Bij de werken werd een container geplaatst, waarvan het dak een uitkijkplatform over het gebied is. Deze container zal ook de toekomstige werken in het gebied volgen en de bezoekers uitleg verschaffen over De Liereman.
“Iedereen uit de streek kent De Liereman. Momenteel gaan we met het gebied deels een werffase in, maar we vertrouwen erop dat het nog sterker uit de steigers zal komen dan het al was. Het moet een aangenaam wandelgebied blijven, dat daarnaast ook de functie van natuurlijke airco en luchtververser vervult voor onze gemeenten. We hebben ons daarnaast hard gemaakt om de hinder van de werken tot een minimum te beperken voor omwonenden.” – Burgemeester Peter Hannes (GOUDT) en Rob Blockx (Iedereen 2370) van Oud-Turnhout en Arendonk
In en rond De Liereman lopen ook een aantal andere processen. Via de Overleggroep worden deze processen op elkaar afgestemd onder coördinatie van Gouverneur Cathy Berx, die voorzitter is van de overleggroep. Zo worden bijvoorbeeld de plannen van de provinciale dienst Integraal Waterbeleid rond waterberging in de vallei van de Aa afgestemd op de plannen van het natuurinrichtingsproject De Liereman. De werken aan het Rode Goor startten in juli 2025 en zullen, afhankelijk van het weer, doorgaan tot het najaar van 2026. De kostprijs van de werken werd geraamd op 987.040 euro excl. BTW.
Foto’s VLM
