Burgerinitiatief MWHT duikt in culinaire geschiedenis van Mortsel

MORTSEL – Het burgerinitiatief “Mortsel weer (h)eerlijk thuis!” (MWHT) richt de schijnwerpers op het culinair erfgoed van Mortsel. Met een mix van historisch onderzoek, lokale recepten en gastronomische reconstructies zoekt het project naar de wortels van de klassieke burgerkeuken in de stad.

Centraal staat dit keer het beroemde koninginnenhapje (bouchée à la reine), een gerecht dat volgens MWHT meer is dan een alledaagse klassieker: het is een stukje gastronomische geschiedenis dat tot op de dag van vandaag blijft evolueren in lokale keukens.

Van handgeschreven keukenschrift naar de hedendaagse keuken

Volgens het initiatief tonen handgeschreven keukenschriftjes uit de vorige eeuw aan hoe recepten door de tijd heen werden aangepast, vaak afhankelijk van wat beschikbaar was in de keuken. Oud-leraar PIVA en bestuurslid van het Benelux-studiegenootschap ASG Albert Van Wassenhove trok hiervoor letterlijk “met pot en lepel” door Mortsel om verhalen en bereidingswijzen te verzamelen.

Zijn conclusie: elke kok geeft een eigen interpretatie aan het gerecht, zolang de basis en oorsprong gerespecteerd blijven. Zo ontstaat er een spanningsveld tussen traditie en creativiteit dat vandaag de dag nog steeds leeft in de lokale gastronomie.

Het koninginnenhapje: tussen traditie en innovatie

Het klassieke gerecht bestaat uit kip, champignons, balletjes en een romige saus. Maar zelfs de basis roept discussie op: braadkip of soepkip? Melk of room? Boter of bakboter? Volgens MWHT begint authentieke keuken juist bij correcte naamgeving en eerlijke ingrediënten.

De hedendaagse versie van het gerecht werd opnieuw onder de aandacht gebracht door chef Danny Kohlberger van Tartuff, waar het gerecht weer op de kaart werd gezet als een toegankelijke en kwalitatieve interpretatie van de klassieker.

Ook industrieel pionier Lieven Gevaert zou het gerecht ooit op het feestmenu hebben geplaatst rond 1920, waardoor het koninginnenhapje stevig verankerd raakte in de Belgische eetcultuur.

Historische wortels in Versailles

De oorsprong van het gerecht wordt door MWHT teruggebracht naar het Franse hof van Versailles. Koningin Marie Leszczyńska wilde haar positie aan het hof versterken tegenover de invloedrijke Madame de Pompadour. Volgens culinaire overlevering inspireerden de zogenaamde “puits d’amour” van chef en schrijver Vincent La Chapelle haar tot een hartige variant, later verfijnd door hofpatissier Nicolas Stohrer.

Zo evolueerde een zoete inspiratiebron tot een hartig gerecht dat uiteindelijk zijn weg vond naar de Europese klassieke keuken.

Een lokaal bier als begeleider

Bij het gerecht wordt een alcoholvrije blonde “Tipsy 0.0” geserveerd van de Gebroeders Hermans, als knipoog naar de lokale traditie van Jozef Hermans. MWHT koppelt zo gastronomie aan erfgoed en lokale identiteit.

Zomer in Mortsel: erfgoed beleven

MWHT wil inwoners en bezoekers ook uitnodigen om de stad al wandelend te ontdekken. Tijdens de zomer kunnen wandelaars via de brochure “De Meir van Mortsel” de geschiedenis van gevels en winkelstraten herontdekken.

De brochure is beschikbaar via het stadsonthaal, lokale handelaars en via de Streekvereniging Zuidrand: Streekvereniging Zuidrand
Meer info: https://www.dezuidrand.be/zien-en-doen/wandelen-en-fietsen/mortsel-weer-h-eerlijk-thuis/sneukelroutes

Daarnaast zet de vereniging ook streekproducten in de kijker via haar databank:
https://www.dezuidrand.be/zoeken-in-onze-databanken/streekproducten/streekproducten-zuidrand

Met dit project wil MWHT duidelijk maken dat Mortsel niet alleen een stad is om in te wonen, maar ook een plek waar smaak, geschiedenis en erfgoed samen op tafel liggen.

Foto’s Ronny MULLENS